Bart van der Leck (1876-1958)
Ex Libris Madeleine de Vlam, 1941-1943
Potlood, gouache en inkt op papier
Afmetingen: 20 x 25 cm.
Met dezelfde typografie en hetzelfde lettertype als hij in 1941 ontwierp voor het boekje ‘Het Vlas’, creëerde Van der Leck dit ex libris voor Madeleine de Vlam in de vroege jaren 1940. Madeleine de Vlam was een leerling van HP Bremmer, de kunstadviseur en -handelaar die het grootste deel van Van der Leck’s kunstwerken verkocht.
Van der Leck visualiseert haar naam met drie abstracte vlammen, vergezeld van de tekst “Semper Fulgens”, wat Latijn is voor “Voor altijd schijnend” of “Voor altijd helder”.
Van dit ontwerp werden in 1943 hoogdrukken gemaakt. Deze multiples zijn ongeveer half zo groot als de originele ontwerptekening en verschillen in details, zoals de koptekst bovenaan en de banner onderaan.
Provenance
Elaine Lustig Cohen (1927-2016) en ‘Ex Libris’.
Een van de vorige eigenaren van dit kunstwerk was Elaine Lustig Cohen. Zij was een Amerikaanse grafisch ontwerper, kunstenaar, antiquair en kunstverzamelaar. Samen met haar echtgenoot Arthur Cohen richtte zij in 1973 het beroemde antiquariaat en galerie ‘Ex Libris’ op in New York.
Het echtpaar handelde onder andere in belangrijk en zeldzaam modernistisch drukwerk en grafische documentatie van internationale moderne 20e-eeuwse kunst. Ze behoorden tot de eerste Amerikanen die dit soort Europees avant-garde materiaal verkochten en hadden succes als een van de weinige handelaren die aan de behoeften van deze nichemarkt voldeden. Een groot deel van hun vroege collectie bevindt zich nu in musea en internationale privécollecties.
Volgens een label op de achterkant van de lijst werd het hier aangeboden werk door Elaine Lustig Cohen uitgeleend voor de tentoonstelling ‘Geometric abstraction and the Modern Spirit’ van 5 februari tot 3 april 1989 in het Neuberger Museum, State University of New York, in Purchase.
Dat een dergelijk werk deel uitmaakte van de collectie van Elaine Lustig Cohen is geen verrassing. Het is een uniek kunstwerk dat moderne typografie vertegenwoordigt, gemaakt door een beroemde avant-garde schilder uit Europa. Het sloot dus perfect aan bij haar interesses en de nichemarkt van haar galerie Ex Libris.
Maar daarnaast was dit werk wellicht extra aantrekkelijk voor Cohen omdat het de naam van haar beroemde galerie ‘Ex Libris’ op een zeer unieke en prachtige manier weergeeft.
Tentoongesteld
‘Geometric abstraction and the Modern Spirit’ van 5 februari tot 3 april 1989 in het Neuberger Museum, State University of New York, in Purchase.
Literatuur
Evert van Straaten, Cees Hilhorst, Toos van Kooten, ‘Bart van der Leck’, Stichting Kröller Müller Museum Otterlo 1994, pagina 151.
